Wat kan een optimale asset utilization-strategie betekenen voor jouw organisatie? En wat betekent asset utilization specifiek voor de transportsector? De transportsector kent veel uitdagingen, waarbij duurzaamheid een steeds belangrijker thema wordt. Daarnaast is kostenreductie voor veel organisaties een speerpunt. Zowel duurzaamheid als kostenbesparing kunnen worden bereikt door efficiënter te werken. Geschat wordt dat 40 tot 60% van de voertuigen in de transportsector leeg rijdt. Efficiëntie wordt bereikt door de beschikbare assets zo optimaal mogelijk te benutten; een belangrijke KPI hierbij is asset utilization. Deze insight over asset utilization laat zien wat deze index kan betekenen voor de transportsector.

Asset utilization als KPI

Asset utilization is een financiële en operationele maatstaf die sterk met elkaar verbonden zijn. Ten eerste wordt asset utilization, ook wel asset turnover genoemd, in de financiële wereld gebruikt om uit te drukken hoeveel omzet wordt gegenereerd per asset (activa) die een bedrijf bezit. Hierbij wordt de omzet van een bepaalde periode (meestal 1 jaar) gedeeld door de gemiddelde activa in dezelfde periode.

Bijvoorbeeld: van 1 januari 2019 tot en met 31 december 2019 bezit een transportbedrijf meerdere vrachtwagens met een totale gemiddelde boekwaarde van €800.000. Daarnaast bezit het bedrijf in dat jaar een bedrijfspand met een gemiddelde boekwaarde van €200.000. De gemiddelde boekwaarde van de aanwezige activa in dat jaar is dus €1.000.000. De omzet van het transportbedrijf in 2019 bedraagt €1.500.000; de asset turnover ratio is dan: €1.500.000 / €1.000.000 = 1,5. Een asset turnover van 1,5 betekent dat er €1,50 wordt verdiend voor elke euro aan activa.

Voor logistieke dienstverlening zien we dat de asset turnover vaak rond de 1,2 ligt, terwijl deze bij spoorvervoer zelfs lager is met een ratio van 0,35 (CSIMarket, 2021). Vooral de asset turnover van spoorvervoer is laag, maar dit is te verklaren doordat het een kapitaalintensieve sector is. Dit brengt ons bij de operationele toepassing van asset utilization: door de assets efficiënter te benutten is minder kapitaal nodig, wat de financiële asset utilization ratio verhoogt en uiteindelijk leidt tot meer winstgevendheid.

Het meetbaar maken van asset utilization

De operationele toepassing van asset utilization meet in welke mate een asset wordt benut ten opzichte van het theoretisch maximaal haalbare. Een vrachtwagen is bijvoorbeeld theoretisch 24 uur per dag, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar beschikbaar voor ritten. De maximale capaciteit wordt echter nooit volledig behaald door verschillende oorzaken. Figuur 1 laat zien welke factoren ervoor zorgen dat de maximale capaciteit niet wordt bereikt en dus ook dat de maximale asset utilization niet wordt gehaald.

Allereerst wordt aan de linkerkant de totale beschikbare tijd weergegeven, dus 24 uur per dag, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar. Deze volledige potentie wordt echter nooit volledig benut omdat een asset nooit volledig operationeel is. De reden hiervoor is dat een organisatie vrijwel nooit het hele jaar door operationeel is, omdat er vrije dagen zijn zoals Kerst en Nieuwjaarsdag.

Wat overblijft is de tijd die beschikbaar is voor operationele activiteiten, maar ook die wordt nooit volledig benut door geplande stilstand, bijvoorbeeld voor het uitvoeren van preventief onderhoud of wanneer medewerkers pauzes moeten nemen. De resterende beschikbare tijd voor transport wordt vervolgens ook nooit volledig gehaald door ongeplande stilstand als gevolg van storingen waarvoor correctief onderhoud nodig is.

Daarnaast wordt maximale prestatie vaak niet volledig gehaald doordat er prestatieverliezen optreden, bijvoorbeeld door vertragingen of doordat lege ritten plaatsvinden. Tot slot treden in elk proces kwaliteitsverliezen op. Bijvoorbeeld ongevallen, verkeerd of onvolledig laden en lossen of andere onvoorziene omstandigheden kunnen leiden tot lagere klanttevredenheid.

Het creëren van een effectieve asset utilization-strategie

Asset utilization biedt de mogelijkheid om kritisch te kijken naar het gebruik van assets binnen een organisatie. Figuur 2 liet zien wat asset utilization kan betekenen voor de transportsector en welke knoppen kunnen worden gebruikt om een hogere efficiëntie en daarmee een hogere winstgevendheid te bereiken. Op basis van de verschillende factoren kan een asset utilization-strategie worden geformuleerd. Een effectieve asset utilization-strategie wordt opgebouwd rond drie thema’s: het optimaliseren van ritten, het optimaliseren van onderhoud en investeren in veiligheid.

1. Optimaliseren van ritten. Het optimaliseren van ritten zorgt ervoor dat de beschikbare tijd zo efficiënt mogelijk wordt benut. Om ritten te optimaliseren kan bijvoorbeeld een planningssysteem worden gebruikt dat rekening houdt met factoren zoals laadtijden en lostijden, pauzes van medewerkers, totale laadcapaciteit en het minimaliseren van lege ritten. Naast kostenbesparing levert optimalisatie ook duurzaamheidsvoordelen op. Door efficiënter te werken kan namelijk met minder middelen hetzelfde doel worden bereikt, wat leidt tot minder milieubelasting.
2. Optimaliseren van onderhoud. Bij het optimaliseren van onderhoud is het belangrijk dat onderhoud zo veel mogelijk preventief en zo weinig mogelijk correctief plaatsvindt. Predictive maintenance biedt een oplossing om onderhoud zoveel mogelijk preventief uit te voeren. Supply Value heeft hier recent een whitepaper over geschreven met een acht-stappenplan om predictive maintenance te implementeren. Door onderhoud zoveel mogelijk te voorspellen, daalt het percentage ongeplande stilstand, waardoor asset utilization toeneemt. Het optimaliseren van onderhoud zorgt er bovendien voor dat assets duurzaam worden ingezet. Tijdig onderhoud verlengt de levensduur, wat leidt tot kostenbesparingen.
3. Investeren in veiligheid. Binnen de transportsector gebeuren regelmatig ongelukken met grote gevolgen voor de asset utilization. In 2019 waren er dagelijks 17 vrachtwagens betrokken bij ongevallen of strandingen door pech, waardoor levering van goederen werd verhinderd of vertraagd (STIMVA, 2019). Om dit tegen te gaan is het belangrijk dat medewerkers goed zijn opgeleid en beschikken over de juiste kennis om voertuigen te besturen. Daarnaast dragen goed onderhouden assets bij aan een veilige werkomgeving die ongelukken voorkomt. Investeren in veiligheid zorgt enerzijds voor meer tevreden klanten doordat goederen op tijd worden geleverd, en anderzijds kunnen kostenbesparingen worden gerealiseerd door het verminderen van het aantal ongelukken.

Deze insight maakt duidelijk wat asset utilization betekent voor de transportsector en welke kansen er liggen om assets efficiënter te benutten, met als resultaat kostenbesparingen. Heb je vragen naar aanleiding van deze insight? Of wil je weten wat asset utilization voor jouw organisatie kan betekenen? Neem dan contact op met één van onze expert consultants. Of download de volledige insight hieronder.