Voor dit interview spreken we met Royan van Velse, Manager Procurement en Facilities bij PreZero Nederland en tevens docent Inkoop aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN).
PreZero is een internationale milieudienstverlener die in 11 landen actief is met meer dan 30.000 medewerkers. Het bedrijf richt zich op het sluiten van kringlopen, met als doel het gebruik van nieuwe grondstoffen te verminderen. PreZero maakt deel uit van de Schwarz Group, een van de grootste retailbedrijven in Europa. De Schwarz Group beheert alle schakels in de keten: van productie en retail tot afval- en recyclingbeheer.
In Nederland werkt PreZero met 2.100 medewerkers verspreid over 55 vestigingen en bedient het 85.000 klanten door het hele land.
“Om een goed beeld te krijgen van jullie inkooporganisatie in Nederland: wat koopt de inkoopafdeling van PreZero Nederland eigenlijk in?”
Als inkoopafdeling van PreZero Nederland kopen wij alle indirecte uitgaven in. Dit varieert van koffiebekers en koffie, IT-contracten, vrachtwagens en containers tot verbrandingsinstallaties en bijbehorend onderhoud. De inkoopafdeling is daarbij opgedeeld in verschillende categorieën, zoals facilitair, HR (tijdelijke krachten en andere vormen van interimarbeid) en installaties.
Bij technische inkoop werken we altijd met een driehoek: een projectleider, een inkoper en een technisch inhoudelijk expert. Afhankelijk van het project breiden we dit verder uit. Bij zeer specifieke installaties die niet jaarlijks worden gebouwd, schakelen we extra expertise in. Afval zelf wordt niet ingekocht door de inkoopafdeling; daarvoor hebben we een aparte afdeling.
“Uit onze Procurement Trends Survey komt ‘inkoop afgestemd op business en strategie’ als belangrijkste trend naar voren voor 2024. In de sector zien we echter ‘kostenbesparing’ als nummer één. Herken je dat?”
Zeker, dat is herkenbaar binnen de sector en ook bij ons. Daarnaast zitten wij in een industrie waar investeringen zich pas na lange tijd terugverdienen, zoals bijvoorbeeld de plannen voor de bouw van een warmte- en CO₂-afvanginstallatie in Roosendaal. Die installatie kan warmte en CO₂ uit de verbranding van niet-recyclebaar afval opvangen. De warmte wordt vervolgens via een warmtenet geleverd aan glastuinbouwbedrijven in de regio. Dat soort investeringen hebben een heel andere dynamiek dan het simpelweg verkopen van producten. De afstemming van inkoop met strategie zie ik vooral sterk terug op internationaal niveau.
“Binnen de trends zien we ‘samenwerken met leveranciers’ op nummer twee en ‘contractmanagement’ op drie. Zijn deze ook belangrijk voor jullie?”
Contractmanagement is iets waar we echt nog stappen in willen zetten. Dat heeft ook te maken met prioriteit en capaciteit. Het gaat hierbij om het monitoren en borgen van gemaakte afspraken. Dit is ook een voorwaarde om meer partnerships met leveranciers aan te gaan. We organiseren jaarlijks een supplier day, waarbij we onze belangrijkste leveranciers uitnodigen in samenwerking met de HAN en vooral spreken over duurzaam inkoopbeleid. Zo begrijpen we elkaar beter en bundelen we krachten.
“Hoe belangrijk is duurzaam inkopen binnen jullie organisatie, en hoe komt dat tot uiting?”
Naast het feit dat duurzaamheid bij PreZero hoog op de agenda staat, zien we dat dit ook steeds belangrijker wordt bij klanten. De duurzaamheidseisen binnen inkoopprocessen van (potentiële) klanten worden steeds strenger. Dat laat zien dat hogere interne duurzaamheidsstandaarden ook een strategisch concurrentievoordeel opleveren, wat uiteindelijk direct positief effect heeft op onze omzet.
“Toch zien we in ons onderzoek iets opvallends: duurzaamheid als inkooptrend staat bij alle respondenten op plek 6, maar in de sector daalt het naar plek 11. Herken je dat?”
Ik merk dat soms nog steeds voor de minder duurzame oplossing wordt gekozen, om verschillende redenen. Dat kan kosten gedreven zijn, maar ook omdat de behoefte van de klant niet altijd aansluit bij de duurzamere oplossing. Je ziet wel dat wanneer de markt ons en andere organisaties dwingt om duurzamer te werken, er echt beweging ontstaat. Eisen vanuit inkoop kunnen de markt in beweging brengen. Maar ook onze supplier days, waarin we samen met leveranciers kijken hoe we producten kunnen verduurzamen, zijn erg succesvol. We proberen zoveel mogelijk gebruik te maken van de kennis van leveranciers over hun eigen producten.
“Hoe reageren leveranciers op deze initiatieven?”
Eigenlijk heel goed. We doen dit nu zo’n vier jaar. De aanleiding was dat we onze keten wilden verduurzamen, maar niet altijd wisten hoe we dat per productgroep moesten aanpakken. Daar hadden we onze leveranciers voor nodig. Tijdens die sessies laten we leveranciers zelf met ideeën komen. Voor die ideeën gebruiken we een ABC-methodiek: Aftasten, Beoordelen en Contracteren. In de eerste fase testen we nieuwe ideeën. Daarna beoordelen we de resultaten. Op basis daarvan besluiten we of we verder gaan en contracteren we de prestatie. We leggen dit niet eenzijdig op, maar bekijken het samen.
“Dus eigenlijk een win-win?”
Zeker. Het draagt ook bij aan continuïteit. Je bouwt een vertrouwensrelatie op en weet wat je van elkaar kunt verwachten. Als er problemen zijn, kun je elkaar direct bereiken. Dit zijn vaak producten en diensten uit de strategische categorie binnen de Kraljic-matrix. Zulke samenwerkingen zijn voor ons heel belangrijk.
“Hoe belangrijk is inzicht in de supply chain binnen jullie organisatie?”
Dat blijft een uitdaging. We hebben ook niet overal volledig inzicht in de keten. Naast CSRD zijn er steeds meer tools die kunnen helpen, maar het nadeel is dat er juist veel verschillende tools zijn. Dat zorgt weer voor extra werkdruk bij leveranciers, omdat ze veel data moeten aanleveren. Standaardisatie zou enorm helpen, maar dat is voorlopig nog lastig te realiseren.
“Wat is je afsluitende advies voor organisaties op het gebied van duurzaam inkopen?”
Probeer de duurzaamheid van producten echt samen met leveranciers aan te pakken en niet simpelweg op te leggen. Ga in gesprek, leg uit waarom het belangrijk is en waar de uitdagingen liggen. Dan haal je samen de meeste waarde eruit.
